Ochrona zbiorowa w pracach spawalniczych – najważniejsze regulacje prawne

Spawanie jest procesem obciążającym dla zdrowia pracownika, zatem na pracodawcy ciąży odpowiedzialność za zdrowie pracowników i przestrzeganie przez nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Dlatego też przed przystąpieniem do obowiązków pracownik musi przejść kwalifikację medyczną lekarza medycyny pracy i odpowiednie przeszkolenie stanowiskowe i BHP.
 
Najważniejsze wymogi formalne opisują:

Kodeks Pracy z dn. 26.06.1974r., który definiuje obowiązki pracodawcy, w tym:
- odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy
- obowiązek ochrony zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki
- Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.
- Pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu pracowników; oraz o działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania lub ograniczenia tych zagrożeń.
Jednocześnie Kodeks pracy nakłada na pracownika obowiązki takie jak:
- bezwzględne stosowanie się do zasad BHP na terenie zakładu,
- obowiązkowy udział w odpowiednich szkoleniach,
- dbanie o powierzony sprzęt
- stosowanie się do poleceń przełożonych również w zakresie stosowania środków ochrony indywidualnej i zbiorowej.
Co ważne – pracownik ma również prawo powstrzymać się od pracy kiedy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia lub dla zdrowia innych osób.
 
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dn. 27.04.2000r. W sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych definiuje warunki dla pomieszczenia spawalni, pojedynczego stanowiska spawalniczego oraz jego wyposażenia.
Wymogi jakie musi spełniać pomieszczenie spawalni to:
- ściany i strop pomalowane w matowych kolorach
- Minimalna wysokość pomieszczenia spawalni: 3,75m
- Obowiązkowa centralna wentylacja pomieszczenia spawalni zapewniająca skuteczne usuwanie zanieczyszczeń szkodliwych dla zdrowia.
 
Wymagania dla wyposażenia stanowiska spawalniczego:
- Wygrodzenia z materiału niepalnego, tłumiącego bądź nieprzepuszczającego promieniowanie UV i IR
- Minimalna wysokość wygrodzenia: 2m
- Minimalna powierzchnia wolnej (niezastawionej) podłogi: 2m2
- Min. 15m3 kubatury niezajętej przez inny sprzęt dla jednego stanowiska
- Zachowana szczelina wentylacyjna poniżej kurtyny spawalniczej
- Odciąg miejscowy na stałym stanowisku spawalniczym
- Stanowiska powinny być wyposażone w stół i oprzyrządowanie umożliwiające bezpieczne wykonywanie prac.
Zgodnie z Rozporządzeniem wyposażenie stosowane na stanowisku spawalniczym musi mieć udokumentowane pochodzenie i potwierdzenie spełnienia obowiązujących norm poprzez certyfikaty, atesty i/lub deklaracje zgodności.
Niedopuszczalne jest stosowanie wyposażenia niewiadomego lub niepewnego pochodzenia!
 
Norma PN-EN ISO 25980 – Zdrowie i bezpieczeństwo przy spawaniu i procesach pokrewnych – Przezroczyste zasłony spawalnicze, taśmy i ekrany do procesów spawania łukowego.
Norma ta określa wymogi dotyczące transparentnych zasłon spawalniczych, pasów i ekranów stosowanych do ochrony stanowisk spawalniczych i ich otoczenia. Dokument definiuje, że wyżej wymienione środki ochrony służą do zabezpieczenia ludzi znajdujących się poza stanowiskiem spawalniczym przed niebezpiecznym promieniowaniem emitowanym przy spawaniu łukowym oraz przed odpryskami powstającymi w tym procesie.
Według normy tej za przezroczyste / transparentne uznawane są zasłony, taśmy i ekrany spawalnicze, które umożliwiają kontrolę stanowiska spawalniczego, co nie oznacza, że są w 100% przejrzyste (jak szkło).
Norma opisuje metodę badawczą, która pozwala określić: przepuszczalność świetlną, widmowy współczynnik odbicia, stabilność UV oraz odporność na zapalenie się. Dokument ten narzuca również odpowiednie oznakowanie jakie powinno znaleźć się na produkcie, tj. nazwę producenta (dystrybutora lub importera), numer normy oraz miesiąc i rok produkcji wyrobu. Nakłada też obowiązek dostarczenia szczegółowej instrukcji stosowania, przechowywania i konserwacji.
Transparentne wygrodzenia stosowane na stanowiskach spawalniczych bezwzględnie muszą spełniać wymogi normy PN-EN ISO 25980.

Kurtyny spawalnicze i parawany spełniające wymogi normy PN-EN ISO 25980 znajdziesz tutaj